سرطان یکی از بیماریهای پیچیدهای است که میتواند در هر سنی رخ دهد، اما زمانی که صحبت از سرطان در کودکان به میان میآید، نیاز به تشخیص سریع و درمان به موقع بیش از پیش احساس میشود. با توجه به اینکه علائم سرطان در کودکان ممکن است مشابه با علائم بسیاری از بیماریهای دیگر باشد، تشخیص دقیق و زودهنگام این بیماری چالشبرانگیز است. در این مقاله از هیاهو، به بررسی دقیقتر نشانهها و علائم سرطان در کودکان، انواع رایج سرطانها، راههای تشخیص و درمان این بیماری، و عوامل خطر آن خواهیم پرداخت.
نشانههای اولیه سرطان در کودکان
سرطان در کودکان میتواند نشانههایی بسیار شبیه به بیماریهای دیگر داشته باشد. به همین دلیل، والدین باید هوشیار باشند و به هر تغییر غیرمعمول در وضعیت سلامت فرزند خود توجه کنند. علائم زودهنگام سرطان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
۱٫ کاهش وزن بیدلیل و بیاشتهایی
کودکان مبتلا به سرطان ممکن است دچار کاهش وزن غیرعادی شوند. این کاهش وزن ممکن است به دلیل کاهش اشتها یا افزایش مصرف انرژی بدن به دلیل فعالیتهای غیرطبیعی سلولی باشد. بیاشتهایی و کاهش میل به غذا، به خصوص وقتی که با سایر علائم هشداردهنده همراه باشد، باید جدی گرفته شود.
۲٫ تبهای طولانی و بیدلیل
تبهایی که بیش از دو هفته ادامه داشته باشند، بدون اینکه عفونت خاصی در بدن کودک شناسایی شود، میتواند یکی از علائم اولیه سرطان در کودکان باشد. تبهای طولانی همراه با احساس ضعف، عرق شبانه، و بیحوصلگی از علائم شایع در بسیاری از انواع سرطانها هستند.
۳٫ دردهای مداوم و غیرقابل توضیح
دردهایی که در نواحی مختلف بدن کودک احساس میشود و به راحتی با مسکنها یا درمانهای ساده تسکین نمییابد، باید مورد توجه قرار گیرد. این دردها معمولاً در نواحی استخوانها، شکم یا سر بروز میکنند و ممکن است به علت تومورها یا گسترش سرطان به اندامهای دیگر باشد.
۴٫ تودهها یا برآمدگیهای غیرمعمول
وجود تودهها یا برآمدگیهای جدید در بدن کودک که به سرعت رشد میکنند، میتواند نشانهای از وجود تومور باشد. این تودهها ممکن است در گردن، شکم، زیر بغل، یا دیگر نواحی بدن ظاهر شوند و نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
۵٫ مشکلات بینایی و تغییرات در چشمها
در کودکانی که به سرطانهای مغزی مبتلا هستند، مشکلات بینایی مانند تاری دید، دو بینی یا تغییرات در شکل مردمک چشم میتواند یکی از علائم باشد. در برخی موارد، کودک ممکن است دچار استفراغهای مکرر، به ویژه در صبح، شود.
۶٫ خونریزی غیرعادی یا کبودی بدون دلیل
کودکان مبتلا به سرطان ممکن است دچار خونریزیهای غیرمعمول از بینی، لثهها یا پوست شوند. همچنین، اگر کودک به راحتی کبود میشود یا دچار خونریزیهای داخلی میشود، این ممکن است نشانهای از مشکلات در سیستم خونرسانی بدن باشد که ناشی از سرطان است.
انواع شایع سرطان در کودکان
سرطانها در کودکان نسبت به بزرگسالان نادرتر هستند، اما برخی از انواع سرطانها در کودکان شایعتر میباشند. در این بخش به معرفی انواع رایج سرطان در کودکان و نشانههای مرتبط با آنها خواهیم پرداخت.
۱٫ لوسمی (سرطان خون)
لوسمی یکی از رایجترین انواع سرطان در کودکان است که به خون و مغز استخوان تأثیر میگذارد. این نوع سرطان معمولاً با علائمی چون تبهای مکرر، خونریزی لثهها، خونریزی بینی، درد مفاصل و ضعف عمومی همراه است. در این بیماری، تعداد گلبولهای سفید خون بهطور غیرعادی افزایش مییابد و باعث اختلال در عملکرد بدن میشود.
۲٫ تومور مغزی
تومورهای مغزی در کودکان میتوانند با علائم متعددی همراه باشند. مشکلات عصبی، سردردهای شدید، استفراغهای مکرر، مشکلات در هماهنگی حرکتی، تغییرات رفتاری و مشکلات بینایی میتوانند از نشانههای سرطان مغزی باشند. این تومورها میتوانند باعث فشار به مغز و آسیب به عملکردهای حیاتی آن شوند.
۳٫ لنفوم (سرطان سیستم لنفاوی)
لنفومها به سیستم لنفاوی بدن حمله میکنند و میتوانند در غدد لنفاوی، طحال یا کبد رشد کنند. علائم رایج لنفوم در کودکان شامل تورم غدد لنفاوی، تبهای طولانی، تعریق شبانه، کاهش وزن و خستگی غیرقابل توضیح است.
۴٫ سارکومای نرم بافت
سارکومای نرم بافت تومورهایی هستند که در بافتهای نرم مانند عضلات، رباطها و چربیها رشد میکنند. این تومورها معمولاً با تودههای قابل لمس و درد همراه هستند که در بدن کودک قابل مشاهده میشوند.
۵٫ سرطانهای چشم (رتینوبلاستوما)
رتینوبلاستوما یک نوع سرطان نادر است که در شبکیه چشم کودک رشد میکند. علائم شامل چشمهای قرمز، مشکلات بینایی یا حتی یک نقطه سفید در مردمک چشم هستند که در نور مناسب قابل مشاهده است.
چگونه سرطان در کودکان تشخیص داده میشود؟
تشخیص سرطان در کودکان نیاز به ارزیابی دقیق و انجام آزمایشات مختلف دارد. برخی از رایجترین روشهای تشخیص سرطان در کودکان عبارتند از:
۱٫ آزمایش خون
آزمایش خون میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت سلامتی کودک فراهم کند. در صورت مشکوک بودن به سرطان خون (لوسمی)، پزشک ممکن است آزمایش خون کامل برای بررسی تعداد سلولهای خون انجام دهد.
۲٫ تصویربرداری پزشکی
تصویربرداری پزشکی مانند اشعه ایکس، سیتی اسکن، امآرآی و سونوگرافی میتواند برای شناسایی تومورها یا آسیبهای درونی بدن استفاده شود. این روشها کمک میکنند تا موقعیت و اندازه تومورها یا سایر مشکلات در بدن مشخص شود.
۳٫ بیوپسی
بیوپسی یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص سرطان است. در این روش، قسمتی از بافت مشکوک برداشته شده و تحت میکروسکوپ قرار میگیرد تا مشخص شود که آیا بافت سرطانی است یا خیر.
۴٫ آزمونهای ژنتیکی
در برخی موارد، آزمایشهای ژنتیکی ممکن است برای شناسایی نقصهای ژنتیکی یا جهشهای خاص که به سرطان کمک میکنند، استفاده شود.
درمان سرطان در کودکان
درمان سرطان در کودکان بستگی به نوع و مرحله سرطان دارد. برخی از روشهای درمانی رایج عبارتند از:
۱٫ شیمیدرمانی
شیمیدرمانی یکی از رایجترین روشهای درمانی برای سرطان است که از داروهای شیمیایی برای نابودی سلولهای سرطانی استفاده میکند. این درمان ممکن است باعث عوارضی مانند ریزش مو، حالت تهوع و ضعف شود.
۲٫ جراحی
در بسیاری از موارد، جراحی برای حذف تومورها و بافتهای سرطانی انجام میشود. این روش به ویژه زمانی مؤثر است که تومورها در نواحی خاصی از بدن قرار دارند.
۳٫ پرتودرمانی
پرتودرمانی از تابش اشعههای پرانرژی برای نابودی سلولهای سرطانی استفاده میکند. این روش معمولاً برای تومورهایی که در عمق بدن قرار دارند یا به راحتی از طریق جراحی قابل حذف نیستند، مورد استفاده قرار میگیرد.
۴٫ ایمونوتراپی
ایمونوتراپی یکی از روشهای جدید درمان سرطان است که به کمک سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با سلولهای سرطانی میآید.
سوالات متداول
۱٫ آیا علائم سرطان در کودکان همیشه قابل مشاهده هستند؟
علائم سرطان در کودکان ممکن است مشابه با بیماریهای دیگر باشند و گاهی ممکن است بهراحتی تشخیص داده نشوند. بنابراین، باید به تغییرات غیرعادی در وضعیت کودک دقت داشته باشید.
۲٫ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر کودک شما دچار علائمی مانند تب طولانی، کاهش وزن غیرطبیعی، خونریزی بدون علت، یا دردهای مداوم شد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
۳٫ آیا سرطان در کودکان قابل درمان است؟
بله، بسیاری از سرطانها در کودکان با درمانهای مناسب و بهموقع قابل درمان هستند. شانس بهبود بستگی به نوع سرطان و مرحله آن دارد.
۴٫ چه عواملی میتواند خطر ابتلا به سرطان را در کودکان افزایش دهد؟
سابقه خانوادگی، عوامل ژنتیکی، و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی یا تشعشعات از جمله عواملی هستند که میتوانند خطر ابتلا به سرطان در کودکان را افزایش دهند.
نتیجهگیری
سرطان در کودکان یک بیماری جدی است، اما تشخیص زودهنگام آن میتواند شانس درمان و بهبود کودک را به طرز چشمگیری افزایش دهد. والدین باید به نشانهها و علائم غیرعادی توجه کرده و در صورت مشاهده هر گونه تغییر در وضعیت سلامت کودک خود، سریعاً به پزشک مراجعه کنند. با درمان به موقع، بسیاری از انواع سرطانها قابل کنترل و درمان هستند.
سلامت ارزان 